Advent

De adventsperiode (latijn: advenire, ‘komen’) beslaat de vier zondagen voor 25 december. Het is een periode van inkeer, waarin de kerk vanouds stilstaat bij het donker in de wereld en uitziet naar licht en hoop, die gestalte krijgt in de geboorte van Jezus. De adventsperiode sluit aan bij het seizoen: de dagen worden korter, de mensen trekken zich terug in hun huizen, ook de natuur keert zich naar binnen. Dat is ook de reden dat het zonnewendefeest, 25 december, is gekozen om Kerst te vieren. De datum heeft geen bijbelse oorsprong. We weten immers niet op welke dag Jezus geboren is, waarschijnlijk niet in de winter.

Namen van de zondagen

De vier adventszondagen hebben traditioneel een eigen naam en thematiek. De naam is ontleend aan de voorgeschreven introïtus-gezangen zoals die nog gebruikt worden in de Rooms-katholieke en Lutherse kerk. Hoewel de Remonstranten dit gebruik niet kennen, noemen we ze hier wel, omdat het zijn sporen heeft achtergelaten in de leesroosters en de adventsliederen van het Liedboek.


Eerste advent: Ad te levavi
de naam is ontleend aan Psalm 25, 1:Ad te levavi animam mea. “Tot U hef ik mijn ziel op”	Het begin van de advent richt de innerlijke beweging naar boven: verwachting, vertrouwen, het zoeken naar God.

Tweede advent: Populus Sion
de naam is ontleend aan Jesaja 30, 19; 30:Populus Sion, ecce Dominus veniet. “Volk van Sion, zie, de Heer zal komen”	De belofte wordt concreter; de komst wordt aangekondigd aan een aangesproken volk.

Derde advent: Gaudete
de naam is ontleend aan Filippenzen 4, 4– 5: Gaudete in Domino semper. “Verheugt u in de Heer, altijd”	Een doorbreking van de ingetogenheid; vreugde omdat de komst nabij is.

Vierde advent: Rorate caeli
de naam is ontleend aan Jesaja 45, 8: Rorate caeli desuper et nubes pluant iustum “Dauwt, hemelen, van boven, laat de wolken de rechtvaardige regenen”	Een kosmisch beeld van ontvangenis; de komst staat op het punt te gebeuren.

Alternatief

Waar deze thema’s worden losgelaten, wordt vaak alsnog naar een samenhang gezocht door een overkoepelend thema met vier afleveringen. Bijvoorbeeld rond vier vrouwen uit het geslachtsregister van Jezus, vier beelden van hoop of vier bijbelverhalen in de aanloop naar Kerst.

Vier kaarsen

Doorgaans wordt de adventsperiode extra zichtbaar gemaakt door vier kaarsen, bijvoorbeeld op de liturgische tafel of op een adventskrans. De eerste zondag wordt de eerste kaars aangestoken. De tweede zondag brandt die kaars al en steken we de tweede er bij aan. Zo wordt het steeds lichter naar Kerst. Als er kinderen in de dienst zijn, is dit natuurlijk bij uitstek een taak voor hen! Na het aansteken kunnen ze een versje opzeggen: eerste kaars, ik steek je aan…