Zegen

[[[ nog uitwerken ]]] Wat er gebeurt als er gezegend wordt. De zegen is het meest performatieve moment van de dienst (verwijzen naar perf. lemma): er wordt niet óver Gods nabijheid gesproken, ze wordt toegezegd. De voorganger spreekt de zegen niet uit als wens (“moge het u goed gaan”) maar als toezegging in Gods naam — vandaar de klassieke vorm met opgeheven handen, het gebaar van overdracht. Hier wringt iets vruchtbaars voor vrijzinnigen: wie durft er namens God te spreken? Een begaanbare weg: de zegen is geen bezit van de voorganger maar van de gemeente en haar traditie; de voorganger leent er zijn stem aan. Zegenen versus gezegend worden. Taalkundig aardig: de gemeente wordt gezegend én zegent zelf (de wederkerige slotformules, “zegenen wij elkaar”). De aäronitische zegen (Numeri 6:24-26) als oertekst — met de drieslag die behoedt, genadig is, vrede geeft. De trinitarische zegen (2 Korintiërs 13:13) als tweede klassieke vorm. Zending, de vergeten helft. De zegen is geen afsluiting maar een uitzending. Liturgisch betekent dit dat het slot van de dienst een richting heeft: naar buiten. De consequentie voor het ontwerp: geen uitleidende mededelingen ná de zegen (de zegen is het laatste woord), en de vraag of het slotlied vóór of na de zegen komt is al beantwoord. par.
De zegen buiten de dienst. Zegening van personen bij levensmomenten, van huizen, van relaties (verwijzen naar levensverbintenissen), misschien begrenzing: wat zegent de kerk wel en niet, en wie mag zegenen? Lourdesrommel?