Epifanie

Op 6 januari is het Epifanie (van het Grieks epipháneia: verschijning, openbaarwording). Dit wordt gewoonlijk op de eerste zondag na 1 januari gevierd en vormt liturgisch de afsluiting van de kersttijd. In de vroege kerk kwamen verschillende dingen aan bod met Epifanie: de geboorte van Jezus, de doop van Jezus, het bezoek van de wijzen uit het Oosten en de bruiloft te Kana. In de oosterse kerk is het accent komen te liggen bij de doop van Jezus in de Jordaan. In de westerse kerk bij het bezoek van de wijzen. De doop van Jezus en de bruiloft te Kana zijn dan verschoven naar volgende zondagen:

Epifanie

Driekoningen, het bezoek van de wijzen uit het Oosten. In hen wordt Jezus aan alle volken gepresenteerd. De geschenken – goud, wierook en mirre – onderstrepen daarbij zijn koningschap, goddelijkheid en lijden.

Doop van Jezus

Eerste zondag na Epifanie. De doop van Jezus. Bij de doop in de Jordaan wordt Jezus gepresenteerd als de Zoon van God. De hemel opent zich, de Geest daalt neer als een duif en een stem klinkt: “Deze is mijn geliefde Zoon.” Hier wordt Jezus publiekelijk aangewezen en bevestigd in zijn roeping, aan het begin van zijn openbare optreden.

Bruiloft te Kana

Tweede zondag na Epifanie. De bruiloft te Kana. In Kana verricht Jezus zijn eerste teken door water in wijn te veranderen. In dit wonder wordt zijn heerlijkheid op aarde zichtbaar. Het teken wijst vooruit naar de overvloed en vreugde van het Koninkrijk van God.

Samen wordt zo een overgang gemarkeerd, van de beslotenheid van de stal in Bethlehem naar het openbare optreden van Jezus op aarde. Liturgisch is Epifanie een lichtfeest: het licht dat met Kerst in de wereld kwam, wordt zichtbaar, herkenbaar en gedeeld. Omdat Kana-zondag eenvoudig met het delen van brood en wijn in verband kan worden gebracht, kan deze drieslag ook beschouwd worden als een vieren van ‘de verschijning van Jezus, terstond gedragen door de twee bijbelse sacramenten’.