Zondagen na Pinksteren

Na Pinksteren volgen de diensten van de zomer en de herfst, tot het volgende kerkelijk jaar begint. De zondagen zijn in leesrooster genummerd als zondagen door het jaar, zondagen van de zomer/herfst, zondagen na Pinksteren, of zondagen na Trinitatis.

Trinitatis

In veel kerken heet de zondag na Pinksteren ‘Trinitatis’. Er wordt dan stilgestaan bij de drie-eenheid van Vader, Zoon en heilige Geest. Na de trinitarische controverses van de vierde eeuw (Arius, concilies van Nicea en Constantinopel) werd het belijden van Vader, Zoon en heilige Geest als één God een kern van de kerkelijke identiteit. In de middeleeuwen ontstond de behoefte dit geloof niet alleen in de geloofsbelijdenis, maar ook in een eigen zondag te vieren. Het is de enige zondag in het jaar die aan een dogma is gewijd. In vrijzinnige kerken wordt er dan ook doorgaans niet aan gedaan.

Zomer en herfst

Tussen Pinksteren en de eerste zondag van de Advent zitten 23 à 28 zondagen, die haast allemaal gelden als ‘groene’ zondagen, verwijzend naar de liturgische kleur. Deze lange periode zonder grote feesten staat in het teken van groei, volharding en navolging. In de lezingen van de leesroosters klinkt veel onderwijs van Jezus — gelijkenissen, oproepen tot waakzaamheid, leven uit genade — en wordt het dagelijkse geloofsleven uitgediept.

Twee uitzonderingen in deze periode: de startzondag en de zondag waarin de overledenen worden herdacht.

Startzondag

Doorgaans krijgt één zondag het label ‘startzondag’, rond het begin van het schooljaar. De zondag staat in het teken van het gemeenteleven. Er wordt aandacht gegeven aan kerkelijke activiteiten die van start gaan, doordeweekse cursussen en gesprekskringen, het koor dat weer begint. Vaak wordt er gezocht naar vrijwilligers voor diverse taken. De dienst krijgt vaak een thema dat als ‘jaarthema’ vaker terugkomt.