Signatuur

Wie Taizé kent en daar heengaat, heeft een duidelijke verwachting wat daar aan te treffen. De ruimte is kenmerkend, de mensen veelal op de grond zittend, de eigen liederen die vaak worden herhaald. Taizé heeft dus een duidelijke signatuur. Het is bijna ondenkbaar dat in Taizé de broeders besluiten: vandaag gaan we eens muziek uit de Top 40 draaien, een mens wil eens wat anders. Zouden ze het toch doen, hoe zouden de bezoekers dan reageren? Het is zinvol voor wie zich met liturgie bezighoudt, na te denken over de eigen signatuur van de gemeente. Welke verwachting mogen mensen hebben, als ze ons bezoeken? Wat zou die verwachtingen doorbreken? En is dat goed? Een paar variabelen, er zijn er veel meer te verzinnen:

• Muziek. Welke muziek past in ons gebouw, wat past bij de gemeente, wat bij onze traditie? Is het voor elk wat wils, van psalm tot singer-songwriter, of willen we ons hierin profileren? Is het oké als er een bandje staat op zondag? Mogen liederen alleen Nederlandstalig zijn?
• Tijdsduur. Is een dienst van een half uur ook goed? En als het een keer twee uur wordt? Hoe lang is een preek eigenlijk bij ons?
• Bronnen. Putten we alleen uit de canonieke bijbel, of kan een tekst van een zen-meester of een filosoof ons ook inspireren? En mag dat dan ook in de plaats van de schriftlezing komen?
• Kleding. Mag de voorganger bij ons in korte broek verschijnen? En de kerkganger?
• Fysiek. Wordt er gedanst in de kerk, geknield, staan mensen hand in hand als ze het Onze Vader bidden?
• Taal. Spreken we van ‘Heer’ of vermijden we dat juist? Is de taal plechtig of alledaags, mag er humor in een preek?
• Stilte. Is stilte belangrijk? Hoe lang mag een stilte duren?
• Participatie. Wie mag er iets zeggen, voorlezen, voorgaan — alleen de professional, of ook het gemeentelid, het kind, de gast? Mag er gereageerd worden op de preek? Is er ruimte voor spontane voorbeden uit de gemeente, of ligt alles vooraf vast?
• Kinderen. Zijn kinderen de hele dienst aanwezig, gaan ze naar een eigen ruimte, of zijn ze er eigenlijk nooit? En als een peuter doorheen de stilte kraait — hoort dat erbij of kijkt men vermanend om?
• Techniek. Is er een beamer, of doen we bewust geen schermen in de kerkzaal?